Zapraszamy
na strony czasopism wydawnictwa:

Nowoczesna UprawaPrzedsiębiorca RolnyRolniczy Przegląd TechnicznyHoduj z głową bydłoHoduj z głową świnie


Sonda
Czy Twoje gospodarstwo poniosło straty z powodu suszy?
 
Tak, powyżej 70 proc.
Tak, poniżej 70 proc.
Nie


Artykuł z numeru: nr 4/2018
Ocenić przezimowanie
 

Aby z wyprzedzeniem podjąć decyzję o ewentualnym przesiewie ozimin, należy ocenić ich przeżywalność – policzyć obsadę żywych roślin. W tym celu można się posłużyć prostymi testami.

 Martwa roślina pszenicy, która przed zimą była w fazie BBCH 13. W tej fazie jest najbardziej wrażliwa na wymarznięcie.  
Zdjęcie: Kościelniak 

Zboża ozime i rzepak prowadziły wegetację przez cały grudzień i styczeń. Wypuściły nowe pędy, liście i korzenie. Rośliny zostały rozhartowane, silnie uwodnione, a najmłodsze liście nie zdołały się pokryć woskiem. Na początku lutego znad Skandynawii zaczęło napływać nad Polskę mroźne, arktyczne powietrze. Kilkunastostopniowe mrozy (lokalnie poniżej –20°C) trwały od 20 lutego do 4 marca. W dużej części kraju na polach nie było śniegu. Przy słonecznej pogodzie często wiał północny wiatr, powodując wysmalanie roślin. Po tygodniowej odwilży zima wróciła w połowie marca. Istnieje obawa, że część plantacji ozimych została silnie uszkodzona lub nawet wymarzła. Dotyczy to zwłaszcza stanowisk obsianych odmianami o niskiej zimotrwałości.

 
Decyduje zawartość cukrów

Dobrze zahartowane oziminy znoszą krótkotrwałe działanie mrozu. Poniższe wartości odnoszą się do przeciętnych warunków zimowania i należy je traktować jako uśrednione:

·          jęczmień –18°C;

·          pszenica i pszenżyto –21°C;

·          żyto –30°C;

·          rzepak –21°C.

Przyczyną przemarzania roślin jest tworzenie się lodu w komórkach i tkankach, który powoduje ich mechaniczne rozerwanie. Przy bardzo dużym spadku temperatury przemarzają nie tylko liście, ale i węzły krzewienia (najważniejsze organy) oraz korzenie. Im rośliny zawierają więcej wody, tym bardziej są wrażliwe na wymarzanie. Temperatura zamarzania komórek jest tym niższa, im większa jest zawartość cukrów prostych w soku komórkowym.

Do wysmalania dochodzi wtedy, gdy rośliny nie są okryte śniegiem, w temperaturze poniżej 0°C i wietrze wiejącym przez dłuższy czas. W takich warunkach następuje stopniowe osłabienie węzła krzewienia i nadmierna transpiracja wody. Z powodu zbyt niskiej temperatury gleby system korzeniowy nie jest w stanie pobierać i transportować wody. Wobec tego osłabione rośliny stopniowo więdną, brunatnieją, zasychają i giną.

U pszenicy na wymarzanie szczególnie wrażliwe są te rośliny, które przed zimą wykształciły zaledwie 3 liście. W tej fazie rozwojowej nie mają jeszcze rozwiniętych korzeni, a zgromadzone w wysianym ziarniaku materiały zapasowe uległy wyczerpaniu. Rośliny nie są w stanie pobrać z zamarzniętej gleby wystarczającej ilości wody i składników pokarmowych, więc giną. Już 2-3 cm warstewka śniegu chroni rośliny przed wysmalaniem.

 
Zbiór wielu czynników

Podwyższoną mrozoodpornością wyróżniają się rośliny, które w komórkach zawierają mało wody, a dużo glukozy, substancji białkowych i innych związków obniżających punkt zamarzania soku komórkowego. Wpływ na przezimowanie odmian zbóż ozimych i rzepaku ma ich genetycznie zakodowana zimotrwałość. Oprócz odmian o dobrej zimotrwałości potwierdzonej przez COBORU, w naszym kraju dość powszechnie uprawiane są odmiany z cieplejszych krajów Europy, gdzie wymarzanie roślin ozimych rzadko bywa problemem. Takie kreacje dość często posiadają bardzo niską lub niską zimotrwałość. Stąd w naszych warunkach wymarzają w pierwszej kolejności.

 
dr Władysław Kościelniak
doradca rolny
 
 


Komentarze
Dodaj komentarz
 
© 2013 copyright APRA, wszelkie prawa zastrzeżone | Polityka prywatności | Regulamin | Regulamin prenumerat