Nawożenie ziemniaka a dobra jakość bulw

Nawożenie ziemniaka powinno przekładać się na dobrą jakość zebranych bulw nie tylko po zbiorze, ale również po długotrwałym przechowywaniu.

Każdy składnik nawozowy w określonym stopniu decyduje o jakości bulw ziemniaka, a to później wpływa na ich przechowywalność.

Ostrożnie z azotem

Wraz z podwyższaniem poziomu azotu mineralnego wzrasta udział w strukturze plonu bulw dużych, ale jednocześnie bulw zdeformowanych, zwiększa się poziom azotanów i obniża zawartość skrobi oraz suchej masy w bulwach (tab. 1.). Dodatkowo wysoki poziom nawożenia mineralnego azotem przyczynia się do wzrostu ciemnienia miąższu bulw, pogorszenia jego konsystencji i zwięzłości oraz udziału w plonie bulw z pustowatością.

Azot zastosowany w nadmiarze może przedłużać wegetację i opóźniać dojrzewanie bulw. Następstwem tego jest wytworzenie cienkiej skórki wrażliwej na otarcia, a bulw na obicia, co wpływać może na wzrost uszkodzeń mechanicznych bulw podczas zbioru i później prowadzić do strat w czasie ich przechowywania, wynikających głównie ze wzrostu ubytków naturalnych i rozwoju chorób. Stwierdzono, że wrażliwość bulw na uszkodzenia mechaniczne oraz straty w okresie przechowywania w zakresie dawek azotu od 40 do 200 kg/ha wynikające z ubytków wahały się od 4,1 do 6,6%, a rozwoju chorób od 1,6 do 13,6% i wyraźnie wzrastały po przekroczeniu dawki azotu 120 kg/ha (wyk. 1.).

Dobroczynne potas i fosfor

Potas jest składnikiem, który reguluje gospodarkę wodną rośliny (uwodnienie tkanek) i proces oddychania bulw. Potas zastosowany we właściwej dawce wpływa dodatnio na zawartość skrobi i suchej masy w bulwach, zwiększa zawartość witaminy C i zmniejsza zawartość cukrów redukujących w bulwach (tab. 2.). Ponadto potas zmniejsza wrażliwość bulw na wszelkiego rodzaju procesy ciemnienia, jak czarna plamistość miąższu, ciemnienie bulw surowych i po ugotowaniu oraz zwiększa lepkość kleików skrobiowych, co polepsza ich właściwości technologiczne.

W odpowiedniej dawce potas ma korzystne oddziaływanie na dojrzewanie bulw, co przekłada się na mniejsze uszkodzenia bulw podczas zbioru i ograniczenie strat podczas przechowywania. W stosunku do strat przechowalniczych bulw po wpływem wzrastającego poziomu nawożenia mineralnego potasem stwierdza się działanie odwrotne niż azotu. W miarę podwyższania dawki potasu, nawet do 165 kg/ha uzyskano zmniejszenie o ok. 40% strat przechowalniczych bulw, głównie poprzez obniżenie ubytków naturalnych i porażenia chorobami w porównaniu ze stanowiskiem z niskim poziomem zastosowania tego składnika (wyk. 2.).

Fosfor zastosowany we właściwej dawce wpływa na rozwój roślin i przyspiesza dojrzewanie bulw oraz gojenie i zabliźnianie ran bulw uszkodzonych mechanicznie podczas zbioru, co może ograniczać ich straty podczas przechowywania.

tekst i fot. dr inż. Cezary Trawczyński
Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – PIB, Oddział Jadwisin

Cały tekst można przeczytać w wydaniu 09/2026 miesięcznika „Nowoczesna Uprawa”