Aminokwasy wspomagają rośliny przed zimą

Aminokwasy należą do najważniejszych związków warunkujących prawidłowe funkcjonowanie roślin. Uczestniczą w wielu procesach metabolicznych, wpływając na wzrost, regenerację oraz zdolność adaptacji do zmieniających się warunków środowiska. Nic więc dziwnego, że stały się podstawą jednej z najdynamiczniej rozwijających się grup biostymulatorów wykorzystywanych we współczesnej produkcji roślinnej.

Współczesne rolnictwo stoi przed wieloma wyzwaniami wynikającymi ze zmian klimatu, degradacji środowiska oraz stale rosnących kosztów produkcji. W takich warunkach coraz większego znaczenia nabierają rozwiązania pozwalające poprawić kondycję roślin, zwiększyć efektywność wykorzystania składników pokarmowych aby uzyskać wysokie plony charakteryzujące się pożądaną jakością. Jednocześnie konsumenci coraz częściej oczekują produktów nie tylko atrakcyjnych handlowo, ale również o wysokiej wartości odżywczej i właściwościach prozdrowotnych. Dążąc do sprostania tym wymaganiom producenci rolni poszukują metod umożliwiających zwiększenie wydajności upraw przy jednoczesnym ograniczeniu negatywnego wpływu czynników stresowych na rośliny. Coraz częściej ważnym elementem technologii produkcji staje się więc stosowanie biostymulatorów, które obok prawidłowego nawożenia i ochrony roślin wspierają utrzymanie wysokiego potencjału plonotwórczego. W nowoczesnej uprawie uznawane są one za jedno z narzędzi pozwalających skuteczniej reagować na wyzwania współczesnego rolnictwa.

Biostymulatory znajdują szczególne zastosowanie w gospodarstwach nastawionych na osiąganie wyższych plonów oraz poprawę parametrów jakościowych produktów roślinnych ponad poziom możliwy do uzyskania wyłącznie dzięki standardowym zabiegom agrotechnicznym. Obejmuje to między innymi prawidłową uprawę gleby, właściwy płodozmian, racjonalne nawożenie mineralne oraz stosowanie środków ochrony roślin.

Znaczenie biostymulatorów wzrasta zwłaszcza w warunkach występowania stresów abiotycznych, takich jak niskie i wysokie temperatury, zakwaszenie gleby, zasolenie czy niedobór lub nadmiar wody, a także stresów biotycznych związanych z występowaniem chorób grzybowych, bakteryjnych i wirusowych. Dostępne obecnie na rynku biostymulatory przeznaczone do upraw rolniczych, warzywniczych i ogrodniczych produkowane są najczęściej na bazie ekstraktów z alg morskich, aminokwasów, kwasów humusowych, chitozanu oraz wybranych pierwiastków, takich jak między innymi krzem, wanad czy tytan.

Co to są biostymulatory?

Stymulator wzrostu to związek organiczny lub mineralny albo jego mieszaniny, które wpływają korzystnie na rozwój roślin, bądź też inne procesy życiowe, z wyłączeniem regulatora wzrostu będącego środkiem ochrony roślin w rozumieniu przepisów o ochronie roślin. Jako ten ostatni rozumie się środki wpływające na procesy życiowe roślin, na przykład poprzez substancje działające regulująco na roślinę, inne niż substancje odżywcze. Zgodnie z tą definicją biostymulatory są preparatami stosowanymi dolistnie lub doglebowo w strefę korzeniową w celu poprawy wykorzystania składników pokarmowych przez rośliny. Zawierają one substancje aktywne pochodzenia naturalnego lub syntetycznego, które wspomagają wzrost, przyspieszają regenerację oraz zwiększają odporność roślin na niekorzystne warunki środowiskowe. Szczególne znaczenie ma to w przypadku roślin ozimych, które po okresie zimowym wymagają szybkiej odbudowy potencjału wzrostowego.

Podstawowym zadaniem biostymulatorów jest wspieranie rozwoju roślin poprzez pobudzanie i usprawnianie procesów życiowych. Preparaty te stymulują rozwój systemu korzeniowego, wspomagają wzrost części nadziemnych, a także umożliwiają lepsze wykorzystanie warunków środowiskowych. Wpływają na przebieg fotosyntezy, poprawiają pobieranie oraz transport wody i składników pokarmowych, co może przyczyniać się do wzrostu produktywności roślin.

Biostymulacja roślin z wykorzystaniem aminokwasów

Biostymulatory zawierające aminokwasy stanowią wartościowe wsparcie dla roślin uprawnych. Dostarczanie gotowych aminokwasów pozwala roślinom ograniczyć nakłady energetyczne związane z ich samodzielną syntezą. Dzięki temu zaoszczędzona energia może zostać wykorzystana na intensywniejszy wzrost, rozwój oraz skuteczniejsze radzenie sobie z niekorzystnymi warunkami środowiskowymi bez obniżania potencjału plonotwórczego. Jednocześnie obecność aminokwasów wpływa na efektywniejsze wykorzystanie azotu przez rośliny, ograniczając ilość energii niezbędnej do jego pobierania i przemian metabolicznych.

dr hab. Marzena S. Brodowska, prof. Uczelni
Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie

fot. Fiedler

Cały tekst można przeczytać w wydaniu 10/2026 miesięcznika „Nowoczesna Uprawa”