Kiedy i jakie nawozy pod ziemniaki?

Nawożenie jest jednym z głównych elementów agrotechniki ziemniaka decydującym o plonie i jakości bulw oraz wysokości ponoszonych nakładów na jego uprawę.

Specyfika uprawy ziemniaka prowadząca do ubytku próchnicy w glebie, czyli generująca ujemny bilans substancji organicznej skłaniać powinna do stosowania nawozów naturalnych (obornik, gnojówka, gnojowica) czy organicznych (kompost, słoma, nawozy zielone) wzbogacających glebę w próchnicę. Z kolei wysoka produkcja biomasy w stosunkowo krótkim czasie wymaga dużej ilości łatwo przyswajalnych składników makroelementowych (potasu (K₂O) – 6,0 kg; azotu (N) – 5,0 kg; fosforu (P₂O₅ – 1,5 kg; magnezu (MgO) – 0,7 kg; siarki (S) – 0,6 kg; wapnia (CaO) – 0,6 kg na 1 tonę bulw) i mikroelementowych (żelaza (Fe) – 43,0 g; manganu (Mn) – 7,7 g; cynku (Zn) – 7,5 g; boru (B) – 2,7 g; miedzi (Cu) – 2,2 g; molibdenu (Mo) – 0,1 g na 1 tonę bulw), czyli nawożenia mineralnego.

Wskazane nawożenie organiczne

Podstawowe nawożenie organiczne i mineralne pod ziemniaki może być stosowane zarówno jesienią, jak i wiosną. Wybór terminu zależy od rodzaju i formy nawozu, ale może też wynikać z właściwości gleby i układu czynników pogodowych. Spośród nawozów wnoszących związki organiczne do zastosowania pod ziemniaki w terminie wiosennym może być gnojowica lub gnojówka. Gnojówka jest nawozem potasowo-azotowym, ponieważ zawiera jedynie znikome ilości fosforu, dlatego nawożąc gnojówką należy pamiętać o uzupełnieniu tego składnika. W 1 m³ gnojówki znajduje się przeciętnie 3 kg azotu (N) i 7 kg potasu (K₂O) oraz mikroelementy. Gnojówkę pod ziemniaki najlepiej jest zastosować w dawce około 20 m³ i jak najszybciej wymieszać z glebą. Azot w gnojówce występuje bowiem w całości w formie amonowej, łatwo dla roślin dostępnej, ale również łatwo ulegającej stratom do atmosfery. Gnojowica zawiera w 1 m³ przeciętnie 3-4 kg azotu (N), 2-3 kg fosforu (P₂O₅), 3-4 kg potasu (K₂O), około 2 kg wapnia (CaO) i ok. 1 kg magnezu (MgO). Składniki mineralne zawarte
w gnojowicy występują w formie łatwiej przyswajalnej dla roślin niż zawarte w oborniku. Jest więc to nawóz szybko działający. Działanie następcze gnojowicy na rośliny utrzymuje się do 2 lat. Ustalając dawkę gnojowicy, przyjmuje się, że nie powinna przekraczać więcej niż 50-70% potrzeb pokarmowych roślin na azot, co stanowi przeciętnie 45 m³.

W okresie wiosennym wzbogacenie gleby w związki próchniczne mogą stanowić także gotowe preparaty humusowe, co w uzyskanym plonie bulw wykazano w badaniach przeprowadzonych
w Zakładzie Agronomii Ziemniaka Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – PIB oddział w Jadwisinie

tekst i fot. dr inż. Cezary Trawczyński
Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – PIB, Oddział Jadwisin

Cały tekst można przeczytać w wydaniu 03/2026 miesięcznika „Nowoczesna Uprawa”