Nowości w odmianach pszenicy jarej

Kluczowym czynnikiem decydującym o powodzeniu uprawy zbóż jest wybór odmian. Każdego roku ich paleta się zwiększa, ponieważ do Krajowego rejestru wpisywane są nowe kreacje. Czym wyróżniają się tegoroczne nowości?

W 2026 r. do Krajowego rejestru (KR) pszenicy zwyczajnej jarej wpisano cztery nowe jakościowe odmiany chlebowe (grupa A): Jaga, KWS Cantare, MHR Gamora i SM Petarda. Hodowcą odmiany KWS Cantare jest niemiecka firma KWS Lochow GmbH, pozostałe trzy nowości wyhodowane zostały w krajowych placówkach hodowlanych. Z końcem ub.r. wygasł okres wpisu jakościowej odmiany chlebowej (grupa A) Serenada. Po zmianach KR pszenicy zwyczajnej jarej liczy 63 odmiany. Wszystkie przydatne są do wypieku chleba, aż 55 spośród nich zaliczono do grupy jakościowej chlebowej (A), 7 do grupy B i jedną do grupy elitarnych odmian chlebowych (E). Obecnie nie ma żadnej zarejestrowanej odmiany
z grupy odmian pastewnych lub innych (C).

Dominują odmiany polskie

W KR większość stanowią odmiany pochodzenia krajowego (68%), co potwierdza wysoką aktywność polskich programów hodowlanych oraz ich skuteczne dopasowanie do lokalnych warunków produkcji. Daje to korzyści takie jak np. lepsze przystosowanie do polskich warunków klimatyczno-glebowych oraz dobrą znajomość ich reakcji na lokalne patogeny. W KR są też wpisane 2 odmiany pszenicy orkisz, co dodatkowo poszerza ofertę odmianową dostępną dla producentów rolnych.

Liczy się nie tylko plon

W hodowli pszenicy jarej działania hodowlane nie ograniczają się wyłącznie do zwiększania wydajności plonu, lecz obejmują również poprawę jakości technologicznej ziarna i kształtowanie cech warunkujących dobrą adaptację roślin do zmiennych warunków środowiskowych. Postęp hodowlany realizowany jest przez selekcję odmian cechujących się: wyższą odpornością na najważniejsze choroby, ograniczoną podatnością na wyleganie oraz zdolnością do utrzymania stabilnego plonowania w różnych warunkach klimatyczno-glebowych. Wobec nasilającej się niestabilności pogody, szczególnego znaczenia nabierają prace nad odmianami tolerancyjnymi na stresy abiotyczne, zwłaszcza wysokie temperatury oraz niedobory wody.

Jakie zalety mają nowości?

W tabeli przedstawiono ważniejsze cechy rolniczo-użytkowych nowych odmian pszenicy zwyczajnej jarej na tle trzech odmian wzorcowych: Copacabana, Klaudyna i Porfiryna. Nowo zarejestrowane odmiany wnoszą postęp zarówno w zakresie plenności, jak i jakości ziarna. Wysokim poziomem plonowania wyróżnia się zwłaszcza odmiana Jaga, która na przeciętnym poziomie agrotechniki uzyskała plon 65,0 dt/ha. Odmiana ta cechuje się także dużą odpornością na rdzę brunatną oraz dość dużą na septoriozy liści, septoriozę plew i fuzariozę kłosów. Największą zawartością białka oraz masą 1000 ziaren wśród nowości wyróżnia się natomiast odmiana KWS Cantare. Jej zaletą jest również dość duża odporność na septoriozę plew i fuzariozę kłosów. Dość dużą odporność na septoriozę plew ma również MHR Gamora, której atutem jest także dość duża odporność na rdzę brunatną i septoriozy liści oraz duża do bardzo dużej tolerancja na zakwaszenie gleby. Różnice wśród nowości notuje się także pod względem odporności na wyleganie, najlepiej wypada odmiana SM Petarda.

mgr Anna Skrzypek
Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych w Słupi Wielkiej

fot. Fiedler

Cały tekst można przeczytać w wydaniu 03/2026 miesięcznika „Nowoczesna Uprawa”