Wybierz optymalnie odmianę pszenicy ozimej

Duża liczba odmian zarejestrowanych w Krajowym rejestrze i tych oferowanych ze Wspólnotowego katalogu odmian roślin rolniczych nie zawsze przebadanych w warunkach naszego kraju może sprawiać rolnikom trudności w wyborze tej najlepszej do uprawy. Bardzo pomocne są wyniki badań PDO i listy LOZ.

Pod względem powierzchni uprawy pszenica ozima znajduje się w Polsce na pierwszym miejscu. Według wstępnych danych ARiMR areał jej uprawy w 2026 r. wynosił ponad 2,15 mln ha i był nieznacznie niższy od roku poprzedniego (o blisko 170 tys. ha).

Obecnie w Krajowym rejestrze (KR) pszenicy ozimej znajduje się 179 odmian, w tym jedna z grupy technologicznej elitarne chlebowe (E), 75 – jakościowe chlebowe (A), 90 – chlebowe (B), 8 – pastewne lub inne (C) i jedna na ciastka (K). Ponadto zarejestrowane są również 4 odmiany regionalne (naturalnie przystosowane do lokalnych warunków, rejestrowane bez wymogu badania WGO, głównie dla zachowania bioróżnorodności). Większość odmian (108, co stanowi 60%) pochodzi z hodowli zagranicznych.

Listy wskazują najlepsze odmiany

Duża liczba zarejestrowanych odmian może powodować trudności we właściwym wyborze odmiany. Ponadto na rynku nasiennym oferowane są również odmiany ze Wspólnotowego katalogu odmian roślin rolniczych nie zawsze przebadane w warunkach naszego kraju. W wyborze najlepszej odmiany bardzo pomocne są „Listy odmian zalecanych do uprawy na obszarze województwa (LOZ)”. Warto podkreślić, że Listy tworzone są w poszczególnych województwach na podstawie wyników doświadczeń PDO, z uwzględnieniem plonowania odmian w poszczególnych rejonach kraju. Przy ich tworzeniu brane są pod uwagę także inne cechy rolniczo-użytkowe, a zwłaszcza: odporność na choroby i wyleganie oraz zimotrwałość. Decyzje dotyczące List podejmowane są autonomicznie na szczeblu poszczególnych województw i corocznie aktualizowane. Dla pszenicy ozimej w każdym województwie rekomendowanych jest od 6 do 20 odmian i w ostatnich latach ta liczba nieznacznie się zwiększa. W 2026 r. na LOZ znajduje się łącznie 49 odmian. W największej liczbie województw rekomendowane są odmiany: Sova i LG Optimist z grupy A oraz Revolver i Bulldozer z grupy B.
W ponad połowie województw rekomendowane są odmiany: Essa, Knut, Venecja, Chevignon i SU Banatus (wszystkie z grupy B). Rekomendacja odmian w większej liczbie województw świadczy o ich dużej stabilności plonowania w różnych warunkach glebowo-klimatycznych oraz przy różnym przebiegu pogody w poszczególnych latach badań.

mgr inż. Andrzej Najewski
Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych w Słupi Wielkiej

fot. Fiedler

Cały tekst można przeczytać w wydaniu 07/2026 miesięcznika „Nowoczesna Uprawa”